به گزارش پایگاه خبری قم برتر – حجت‌الاسلام والمسلمین عباس اسکندری در نشست خبری که امروز شنبه ۷ شهریور برگزار شد، ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و ولادت امام جعفر صادق(ع) و گرامیداشت هفته وحدت، اظهار کرد: هفته وقف در سال‌های گذشته در پایان ماه صفر و همزمان با ایام رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) قرار داشت و به همین دلیل شرایط برای تبیین موضوع وقف دشوار بود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: با طرح این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی، زمان هفته وقف از ایام رحلت پیامبر اکرم(ص) به ایام ولادت ایشان منتقل شد تا این مناسبت در کنار نام پیامبر گرامی اسلام(ص) که از نخستین واقفان در اسلام هستند، قرار گیرد.

وی با اشاره به سابقه وقف در سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) گفت: در روایات آمده است فردی یهودی پس از آشنایی با پیامبر اکرم(ص) مسلمان شد و به دلیل علاقه فراوانی که به ایشان پیدا کرده بود، چند باغ خود را به پیامبر(ص) پیشنهاد کرد تا در هر مسیری که صلاح می‌دانند هزینه شود. پیامبر اکرم(ص) نیز ضمن تشکر از این فرد، همان‌جا و در حضور او هفت باغ را وقف و مقرر کردند درآمد آن برای رسیدگی به امور فقرا، ضعفا و نیازمندان هزینه شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با اشاره به موقوفات حضرت فاطمه زهرا(س) و امام حسن مجتبی(ع) بیان کرد: در تاریخ آمده است که حضرت فاطمه زهرا(س) و امام حسن مجتبی(ع) نیز موقوفاتی داشتند و از درآمد آن‌ها برای خدمت به مردم، از جمله ایجاد مهمانسرا و اطعام مسافران، افراد غریب و نیازمندان استفاده می‌شد.

وی تأکید کرد: وقف یکی از سنت‌های بسیار ارزشمند پیامبر اکرم(ص)، اهل‌بیت(ع) و ائمه اطهار(ع) است و با تأسی از این بزرگواران، علمای بزرگ، خیرین و افرادی که دغدغه حل مشکلات جامعه را داشتند، از اقشار مختلف مردم گرفته تا افراد برخوردار، به این سنت ارزشمند روی آوردند و اموال خود را وقف کردند.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم باشاره به وضعیت موقوفات در دوران پیش از انقلاب، اظهار کرد: متأسفانه در گذشته و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به موقوفات جفا شد و بسیاری از آنها توسط حکومت‌های وقت از چرخه وقف خارج شدند و افرادی که در دربار نفوذ داشتند نیز در مواردی موجب تضییع موقوفات شدند.

وی افزود: به‌ویژه در جریان طرح موسوم به اصلاحات ارضی، بخشی از زمین‌های موقوفه از بین رفت و وضعیت نامناسبی پیدا کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با فتوای امام خمینی(ره)، بخش قابل توجهی از این موقوفات به وضعیت سابق بازگشت، اما همچنان موقوفاتی وجود دارد که به موقوفه بودن خود بازنگشته‌اند.

اسکندری ادامه داد: یکی از تلاش‌هایی که در این زمینه در حال انجام است، شناسایی موقوفاتی است که از چرخه وقف خارج شده‌اند تا زمینه بازگرداندن آن‌ها فراهم شود. البته میزان این اتفاق در استان‌های مختلف متفاوت بوده، اما این روند کم‌وبیش در نقاط مختلف کشور رخ داده و امیدواریم بتوانیم این موضوع را به‌صورت کامل دنبال کنیم.

وی با تأکید بر اینکه تصور عمومی درباره وقف نباید تنها به کمک به فقرا و نیازمندان محدود شود، گفت: درست است که موقوفات زیادی با نیت کمک به فقرا و مستمندان ایجاد شده و متولیان نیز شرعاً موظف به رعایت نیت واقف هستند، اما بسیاری از موقوفات نیز اختصاصی به فقرا ندارند.

اسکندری افزود: برخی افراد بیمارستان، دانشگاه، مدرسه، درمانگاه، راه و پل را وقف کرده‌اند و همه مردم می‌توانند از این خدمات استفاده کنند. بنابراین عموم مردم در طول زندگی خود به‌نوعی از برکات وقف بهره‌مند می‌شوند، حتی اگر خودشان از این موضوع اطلاع نداشته باشند.

وی با بیان اینکه خدمت‌رسانی از محل موقوفات باید بدون منت انجام شود، تصریح کرد: وقف خدمتی بدون منت به جامعه است؛ چه این خدمت به افراد نیازمند ارائه شود و چه به عموم مردم. هیچ‌کس نباید بابت خدمت از محل موقوفات بر مردم منت بگذارد، چراکه مال متعلق به واقف و در نهایت برای همان نیتی است که او تعیین کرده است.

اسکندری ادامه داد: برای مثال ۱۰ یا ۱۵ نفر می‌توانند دارایی‌های خود را تجمیع کرده و برای ایجاد یک موقوفه اختصاص دهند. در این صورت هم نام واقفان مشخص است و هم نیت وقف و نحوه هزینه‌کرد آن تعیین می‌شود. این موضوع تحت عنوان وقف مشارکتی در برخی استان‌ها آغاز شده و اگرچه در ابتدای مسیر با سرعت زیادی پیش نرفته است، اما با تعیین موضوعات دقیق و مشخص می‌توان آن را توسعه داد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: باید ابتدا نیازهای روز جامعه را شناسایی کنیم. در گذشته، آب یکی از نیازهای اساسی مردم بود و به همین دلیل در شهرها و روستاهای مختلف آب‌انبارهای متعددی ساخته و وقف شد. در مقاطع دیگر نیز مسجدسازی، راه‌سازی، پل‌سازی، ساخت درمانگاه و بیمارستان متناسب با نیازهای همان زمان انجام می‌شد.

وی با بیان اینکه امروز نیز باید وقف بر اساس نیازهای واقعی جامعه هدایت شود، اظهار کرد: امروز یکی از نیازهای مهم جامعه، توسعه علم و تعمیق ایمان است و اصحاب رسانه و خبرنگاران می‌توانند در نهادینه کردن این موضوع و معرفی نیازهای جدید وقف نقش مهمی ایفا کنند.

اسکندری ادامه داد: در حوزه علم، کشور باید همچنان مسیر تحقیق، پژوهش و خودکفایی را ادامه دهد. تجربه هشت سال دفاع مقدس به ما نشان داد که باید روی پای خود بایستیم. در آن دوران حتی برای تأمین ابتدایی‌ترین تجهیزات مانند سیم خاردار با مشکل مواجه بودیم، اما با هدایت رهبر شهید و تلاش جوانان مستعد کشور، مسیر تحقیق و پژوهش در حوزه‌های مختلف از جمله تجهیزات نظامی آغاز شد و امروز کشور در حوزه‌هایی مانند فناوری هسته‌ای، موشکی و پزشکی به دستاوردهای قابل توجهی رسیده است.

وی با اشاره به نقش جوانان و دانشمندان کشور در دستیابی به این پیشرفت‌ها گفت: اگر قرار بود نیازهای نظامی کشور صرفاً از طریق خرید تسلیحات از کشورهای دیگر تأمین شود، هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل می‌شد، اما جوانان این ملت با همت و تلاش خود مسیر خودکفایی را دنبال کردند و این تلاش و همت باید قدر دانسته شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با بیان اینکه در برخی حوزه‌ها همچنان نیازمند پشتیبانی هستیم، گفت: امروز در بخش‌هایی با توجه به شرایط اقتصادی و مشکلات موجود، به پشتیبانی جدی نیاز داریم. وقف می‌تواند در صورت هدایت درست، بخشی از این نیازها را تأمین و زمینه حمایت از فعالیت‌های علمی، پژوهشی و فرهنگی را فراهم کند.

اسکندری با تأکید بر ضرورت حمایت از توسعه علم و تعمیق ایمان در جامعه گفت: اگر فرهنگ وقف با نیت گسترش علم توسعه پیدا کند، فعالان و پژوهشگران این حوزه نیز برای پیشبرد فعالیت‌های خود دلگرم خواهند شد. از سوی دیگر، امروز به‌طور جدی به تعمیق ایمان در جامعه نیاز داریم و باید جوانان و عموم مردم در زمینه آشنایی با اسلام، معارف اسلامی، عبودیت، ارتباط با خداوند و احکام دینی مورد حمایت قرار گیرند.

وی ادامه داد: وقتی چنین ظرفیت و تجربه‌ای در جامعه وجود دارد، همه باید به میدان بیایند؛ رسانه‌ها، خبرنگاران، مسئولان و مردم هرکدام به سهم خود می‌توانند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند. یکی از راه‌های این کار، ایجاد صندوق وقف با نیت‌های مشخص برای حمایت از توسعه علم و تعمیق ایمان است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم یکی از طرح‌های در دست اقدام را بیابان‌زدایی در اطراف قم عنوان کرد و گفت: برای سرمایه‌گذاری و اجرای طرح در حدود ۲ هزار هکتار از اراضی اطراف قم اعلام آمادگی کرده‌ایم و مقدمات کار نیز انجام شده است.

اسکندری افزود: هدف این است که با کاشت درخت و اجرای اقدامات بیابان‌زدایی، از شدت ریزگردها کاسته شود؛ چراکه گردوغبار ناشی از کانون‌های اطراف قم تنها مردم این استان را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و استان‌های دیگر از جمله اراک و مناطق اطراف نیز از آن متأثر می‌شوند.

وی افزود: این طرح کار بزرگی است که امیدواریم در سال جاری اجرای آن را آغاز کنیم و به‌صورت فازبندی پیش ببریم، چراکه هزینه اجرای آن سنگین است. امیدواریم مسئولان ذی‌ربط نیز در اجرای این طرح عام‌المنفعه به ما کمک کنند.

وی ادامه داد: زمینی که در این منطقه وجود دارد و موقوفه است، حدود ۱۱۰ هکتار وسعت دارد و در حال بررسی هستیم که چه میزان از این زمین را بتوانیم برای احداث اردوگاه اختصاص دهیم. البته برای اجرای این طرح با مسائلی مانند تأمین آب، برق و گاز مواجه هستیم که در حال رایزنی برای رفع آنها هستیم و مسئولان نیز برای همکاری اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی با ارائه آماری از برخی اقدامات اوقاف قم اظهار کرد: مجموعه زمین‌های موقوفه‌ای که در قالب فضای سبز در شهر قم مورد استفاده قرار گرفته، بیش از ۲ هزار مترمربع است و بیش از۱۲۹ هزار مترمربع از موقوفات نیز در اختیار ادارات قرار دارد.

اسکندری افزود: در حوزه بهداشت و درمان، ۲۲ مورد در اختیار این بخش قرار داده‌ایم که مساحت آنها بالغ بر ۴۳ هزار مترمربع است. همچنین ۱۲۳ رقبه موقوفه در اختیار آموزش و پرورش قرار دارد.

وی با اشاره به وقف‌های جدید در سال جاری گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۴ وقف جدید در استان قم به ثبت رسیده است. با وجود همه مشکلات و سختی‌های اقتصادی، مردم فرهنگ وقف را رها نکرده‌اند و ارزش تقریبی این موقوفات حدود ۲۵۰ میلیارد تومان است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: مجموع مساحت موقوفات جدید بیش از ۴ هزار مترمربع است و از واقفان این موقوفات، ۹ نفر مرد و چهار نفر زن هستند که با نیت‌های مختلف اقدام به وقف کرده‌اند. اعتقاد ما این است که با توجه به نیازهای امروز جامعه، باید بیش از گذشته به سمت وقف در حوزه‌های علم و ایمان حرکت کنیم.

اسکندری همچنین درباره اجرای طرح پنل‌های خورشیدی گفت: سال گذشته برای اجرای این طرح آمادگی کامل داشتیم، اما به دلیل بروز دو مشکل، اجرای آن به تأخیر افتاد و منتفی نشده است. یکی از مسائل مربوط به سند زمین بود که گره کوچکی در این زمینه ایجاد شده و امیدواریم به‌زودی برطرف شود.

وی در پایان افزود: از سوی دیگر، در قم در زمینه تولید برق از طریق پنل‌های خورشیدی بخشی از ظرفیت موجود با مجوزهایی که صادر شده، اشغال شده است؛ البته برخی افراد مجوز گرفته‌اند اما هنوز اقدام به ساخت نکرده‌اند. قول داده‌اند اگر قصد اجرای طرح را ندارند، این ظرفیت و امتیاز را در اختیار ما قرار دهند تا بتوانیم از آن استفاده کنیم.